Co si臋 sta艂o z Zuzann膮?
Omawiaj膮c w klasie III gimnazjum Ostatni膮 bitw臋 C.S. Lewisa, skupiamy si臋 na dw贸ch kwestiach: wiary i 艣mierci. Rekonstruujemy dotycz膮ce tych zagadnie艅 pogl膮dy autora zawarte w powie艣ci; pogl膮dy ukryte pod p艂aszczykiem literatury dzieci臋cej.
Pierwszych kilka rozdzia艂贸w wygl膮da jeszcze jak klasyczna powie艣膰 przygodowo-fantastyczna. P贸藕niej jednak, za drzwiami stajni, wszystko si臋 zmienia. Bohaterowie trafiaj膮 do innego 艣wiata: pi臋kniejszego i bezpieczniejszego ni偶 uciskana przez Kalorme艅czyk贸w Narnia.
Po raz pierwszy spotykamy tutaj wszystkie dzieci (teraz ju偶 doros艂ych), kt贸re przechodzi艂y z naszego 艣wiata do kraju m贸wi膮cych zwierz膮t i my艣l膮cych drzew: Digory'ego, Pol臋, Piotra, Edmunda, 艁ucj臋, Eustachego, Juli臋. Zaraz, zaraz... Napisa艂am "wszystkie", tymczasem kogo艣 tu brakuje. Gdzie si臋 podzia艂a Zuzanna? Co si臋 z ni膮 sta艂o? Takie pytanie zada艂 te偶 Wielkiemu Kr贸lowi, Piotrowi, kr贸l Tirian.
— Moja siostra Zuzanna — odpar艂 Piotr z powag膮 — nie nale偶y ju偶 do przyjaci贸艂 Narnii.
— Tak — doda艂 Eustachy. — A kiedy pr贸buje si臋 porozmawia膰 z ni膮 o Narnii, m贸wi: „Jak膮 macie wspania艂膮 pami臋膰! Ale to niemo偶liwe, 偶eby艣cie wci膮偶 my艣leli o tych wszystkich 艣miesznych rzeczach, w kt贸re si臋 bawili艣my, gdy byli艣my dzie膰mi".
— Och, ta Zuzanna — westchn臋艂a Julia. — Teraz interesuj膮 j膮 tylko nylonowe po艅czochy, szminki i zaproszenia na przyj臋cia. Zawsze strasznie chcia艂a by膰 doros艂a.
— Doros艂a, w tym rzecz — rzek艂a 艁ucja. — Chcia艂abym, 偶eby wreszcie DOROS艁A. Zmarnowa艂a lata szkolne, my艣l膮c tylko o tym, 偶eby wreszcie by膰 doros艂a, a teraz zmarnuje reszt臋 偶ycia, staraj膮c si臋 zatrzyma膰 czas. To jej recepta na 偶ycie: przebiec ten najg艂upszy dystans jak najszybciej, a potem zatrzyma膰 si臋 na tak d艂ugo, jak mo偶na.
C. S. Lewis: Ostatnia bitwa. Prze艂. A. Polkowski.
Przyjaciele Narnii. Zuzanny brak... Ilustracja Pauline Baynes.
"Doros艂a" Zuzanna nie jest wcale dojrza艂膮 Zuzann膮. Wydaje si臋, 偶e my艣li tylko o rozrywkach i siebie stawia w centrum uwagi. Wydaje si臋, 偶e wyros艂a na kobiet臋, kt贸ra nie pogodzi si臋 z tym, 偶e kiedy艣 mo偶e by膰 stara, 偶e jej 偶ycie b臋dzie raczej puste, bezrefleksyjne. Ju偶 we wcze艣niejszych opowie艣ciach - Lwie, Czarownicy i starej szafie oraz Ksi臋ciu Kaspianie - s膮 takie sceny, w kt贸rych widzimy Zuz臋, pragn膮c膮 zachowywa膰 si臋 jak doros艂a osoba. Czy Lewis od pocz膮tku przeznaczy艂 dla niej taki w艂a艣nie los?
Zuzanna zostaje sama. Jak si臋 okazuje na ko艅cu Ostatniej bitwy, wszyscy przyjaciele Narnii zgin臋li w katastrofie kolejowej. Nawet rodzice Piotra i reszty jechali poci膮giem, kt贸ry si臋 wykolei艂. Wszyscy oni znale藕li si臋 w Krainie Aslana, w krainie umar艂ych.
Co teraz zrobi doros艂a Zuzanna? Pochowa rodzin臋, b臋dzie rozpacza膰, rzuci si臋 w wir zabawy, czy mo偶e dojrzeje? Nie wiem. Lewis zostawia j膮 sam膮 sobie, nam pozwalaj膮c jedynie na snucie domys艂贸w.
Zuzanna jest postaci膮, kt贸rej najbardziej 偶a艂owa艂am, kiedy czyta艂am Ostatni膮 bitw臋 po raz pierwszy. Cho膰 by艂o to ju偶 15 lat temu, troska o jej los nadal tkwi gdzie艣 z ty艂u mojej g艂owy. Popatrzcie - martwi臋 si臋 t膮, kt贸ra zosta艂a przy zyciu, natomiast 艣mier膰 pozosta艂ych bohater贸w nie budzi we mnie 偶adnych negatywnych uczu膰. Zadba艂 o to autor, pisz膮c:
— NAPRAWD臉 wydarzy艂 si臋 wypadek kolejowy — rzek艂 mi臋kko Aslan. — Wasz ojciec, wasza matka i wy wszyscy jeste艣cie, jak to zwykli艣cie nazywa膰 w Krainie Cieni, umarli. Ju偶 po szkole: zacz臋艂y si臋 wakacje. Sen dobieg艂 ko艅ca: jest poranek.
A kiedy to powiedzia艂, przesta艂 wygl膮da膰 jak Lew, lecz to, co zacz臋艂o si臋 dzia膰 p贸藕niej, jest tak wielkie i pi臋kne, 偶e nie mog臋 o tym pisa膰. Dla nas to koniec wszystkich opowie艣ci i mo偶na tylko doda膰, 偶e odt膮d ju偶 zawsze wszyscy 偶yli d艂ugo i szcz臋艣liwie. Lecz dla nich prawdziwa opowie艣膰 dopiero si臋 zacz臋艂a. Ca艂e ich 偶ycie w tym 艣wiecie i wszystkie przygody w Narnii by艂y zaledwie ok艂adk膮 i stron膮 tytu艂ow膮; teraz rozpoczynali wreszcie Rozdzia艂 Pierwszy Wielkiej Opowie艣ci, jakiej nikt jeszcze na ziemi nie czyta艂 — opowie艣ci, kt贸ra trwa wiecznie i w kt贸rej ka偶dy rozdzia艂 jest lepszy od poprzedniego.
A jak wy my艣licie? Co si臋 sta艂o z Zuzann膮?
0 komentarze: